Wie dragen bij aan de ontwikkeling en uitvoering van het leesbeleid?
Een verantwoordelijkheid van het gehele schoolteam
Het is belangrijk dat het schoolteam achter de visie en doelen uit het leesbeleidsplan staat om het succesvol uit te kunnen voeren. Afspraken verschaffen duidelijkheid over ieders rol in het uitvoeren van het leesbeleid.
Leesteam
Voor levendig leesbeleid zijn kartrekkers nodig. Stel daarom een leesteam samen. Een leesteam is een groep collega’s die in de school het voortouw neemt voor leesonderwijs en leesbevordering. Het leesteam heeft een belangrijke coördinerende rol in het opstellen, uitvoeren en opvolgen van het leesbeleid. Het leesteam neemt het voortouw, maar doet dit zoveel mogelijk in dialoog met de andere teamleden en de schoolleiding. Te ver voor de troepen uitlopen kan het draagvlak verkleinen, en de betrokkenheid van collega’s buiten het leesteam verminderen.
De term ‘leesteam’ is hier een verzamelnaam; er zijn diverse benamingen, zoals ‘werkgroep taal/lezen’, ‘werkgroep basisvaardigheden’ of ‘kernteam lezen’.
Samenstelling leesteam
Let bij de samenstelling op een brede vertegenwoordiging. Zorg dat er collega’s van verschillende vakken in het team zitten, collega’s uit zowel onder- als bovenbouw, en van de verschillende onderwijssoorten die de school aanbiedt en, bij meerdere locaties, van alle schoollocaties. Dit komt het draagvlak en ieders betrokkenheid ten goede. Het is noodzakelijk dat de schoolleiding alle teamleden van het leesteam faciliteert met (taak)uren.
In een leesteam zitten idealiter:
- Een taal- en/of leescoördinator
- Iemand uit de schoolleiding
- Minimaal één taaldocent (onder- en/of bovenbouw)
- Eén of meer docenten van niet-taalvakken
Indien aanwezig ook:
- De mediathecaris
- De leesmediaconsulent van de Bibliotheek op school
Een manier om betrokkenheid te vergroten is om een deel van de leden van het leesteam (jaarlijks) te laten rouleren. Dat vergroot het draagvlak. Met enkele vaste kernleden zorg je ondertussen dat er continuïteit blijft.
Taken leesteam
De kerntaken van een leesteam zijn:
- ontwikkelen, uitvoeren, evalueren en borgen van een schoolbreed leesbeleid,
- uitdragen van het belang van lezen naar collega’s,
- begeleiden van het (verander)proces,
- het onderwerp ‘lezen’ op de agenda zetten van sectieoverleg, teamvergaderingen en aan de orde laten komen in overige interne communicatie,
- verzamelen, analyseren en bespreken van de gegevens over de leesontwikkeling op klasniveau,
- regelen van relevante na- en bijscholing zoals het opbouwen van een professionele leergemeenschap binnen de school of het inhuren van een externe onderwijsadviseur,
- het inrichten van de fysieke leesomgeving (idealiter in samenwerking met de openbare Bibliotheek),
- op de hoogte blijven van actuele inzichten over effectief lees- en literatuuronderwijs, nieuwe publicaties en tools,
- het betrekken van ouders/verzorgers bij het lees- en literatuuronderwijs en de lees- en literaire ontwikkeling van leerlingen.
Afspraken over taken en verantwoordelijkheden voor het gehele schoolteam
Iedere collega helpt mee om het leesbeleid tot een succes te maken. Een duidelijke taakverdeling zorgt ervoor dat iedereen weet welke rol te vervullen. Een leraar Nederlands of een leraar Moderne Vreemde Talen bevordert tekstbegrip en leesplezier vanuit een andere rol dan een leraar van een niet-taalvak, de schoolleider of de taalcoördinator.
Bij de afspraken hoort een omschrijving van ieders rol en bijbehorende verantwoordelijkheden. Omschrijf ieders rol en verantwoordelijkheden duidelijk. Wie is eindverantwoordelijk voor een bepaalde taak, wie faciliteert, wie bewaakt de inhouden, het proces en het budget? Zorg dat alle teamleden weten waar ze aan toe zijn en wat er van hen wordt verwacht.